ΑΦΙΕΡΩΜΑ: CHESTER BROWN - SETH - JOE MATT ΣΕ 14 ΒΗΜΑΤΑ.

Αυτούς τους τρείς κομίστες τους έχω συνδέσει στο μυαλό μου και τους σκέφτομαι σαν μια οντότητα. Τους αποκαλούσα η "Καναδική σχολή αυτοβιογραφικών κόμικς" αν και αργότερα έμαθα ότι ο Joe Matt δεν είναι Καναδός. Ξεκίνησαν στα 80s και κέρδισαν την αναγνώριση στα 90s σε αυτό το small press boom που συνέβη για λίγο καιρό τότε. O Chester Brown έκανε τον τίτλο Yummy Fur, o Seth το Pallokaville και ο Joe Matt το Peepshow. Οι τίτλοι αυτοί "πάγωσαν" κάποια στιγμή αλλά οι τρείς τους συνέχισαν να εκδίδουν graphic novels στα 00s (δυστυχώς με ακόμη χαλαρότερους ρυθμούς κυκλοφορίας απ' ότι πρίν). Η μεγάλη πλειοψηφία των comics τους είναι αυτοβιογραφικά στην παράδοση του Harvey Pekar και του Robert Crumb και πολύ συχνά εμφανίζεται ο ένας σαν χαρακτήρας στα κόμικς του άλλου καθώς είναι φίλοι μεταξύ τους.

Σήμερα θα κάνω ένα αφιέρωμα (παρόμοιο με αυτά που είχα κάνει σε σε Fellini/ Beatles/ Morrison) στην συνολική βιβλιογραφία τους με χρονολογική σειρά. Θα αναφερθώ στους τόμους που έχουν εκδόσει και μπορούν να βρεθούν. Όχι τεύχη (οπότε μην περιμένετε αναφορά στην πειραματική ανολοκλήρωτη σειρά Underwater του Chester Brown), ούτε artbooks (που έχει κάποια αρκετά όμορφα ο Seth). Σημαντική σημείωση: Δεν περιέχει ούτε το "The Great Northern Brotherhood of Canadian Cartoonists", την προ δύο μηνών κυκλοφορία του Seth, καθώς δεν έχω προλλάβει να την πάρω να την διαβάσω.

ED THE HAPPY CLOWN - Chester Brown (1989)

Με αυτό το "αλλοπρόσαλο" κόμικ έκανε την εμφάνισή του ο ταλαντούχος Chester Brown. Μια ιστορία που σε μεγάλο βαθμό αυτοσχεδιάζε όπως προχωρούσε και ανα πάσα στιγμή δεν ξέρεις τι κατεύθυνση θα πάρει. Κάπως σαν το μεταγενέστερο Like A Velvet Glove του Dan Clowes με λιγότερη δόση David Lynch και περισσότερη Robert Crumb. Η εκδοτική του ιστορία είναι κάπως μπλεγμένη. Υπάρχουν δυο-τρεις out of print εκδόσεις με μικροαλλαγές και διαφορετικό τέλος. Εγώ έχω διαβάσει την version των τευχών, στην θέση σου θα περίμενα την νέα έκδοση που έχει αναγγείλει η Drawn and Quarterly μέσα στο 2012.

ΒΑΘΜΟΣ: A

PEEPSHOW: THE CARTOON DIARY OF JOE MATT - Joe Matt (1992)

Μαζεύει τα μονοσέλιδα αυτοβιογραφικά στριπάκια που ήταν η αρχή του Peepshow. Ο Joe Matt απο νωρίς δείχνει ότι δεν θα έχει ιδιαίτερες αναστολές για το πόσες ιδιωτικές στιγμές θα αποκαλύπτει στα κόμικς του και εδώ καλύπτει εύρος "θεμάτων". Από τον αυνανισμό του στο τρόπο χεσίματός του και πολλά άλλα. Διασκεδαστικό και fun αλλά ανάλαφρο και πρώιμο σε σχέση με τις επόμενες αυτοβιογραφικές δουλείες του στις οποίες υπάρχει μια πιο έντονη διάσταση μιζέριας και θλίψης.

ΒΑΘΜΟΣ: Β+

THE PLAYBOY - Chester Brown (1992)

Το πρώτο αυτοβιογραφικό του Chester Brown για την προεφηβική σχέση του με το περιοδικό Playboy και τον μετέπειτα "σχετικό" εθισμό του στην πορνογραφία ("σχετικός" γιατί πάντα υπάρχει και ο Joe Matt!). Διαχειρίζεται το θέμα με αρκετή ευαισθησία και παιδική αθωότητα. Πολύ διαφορετικό ύφος απο το gross, tell-all στύλ του Peepshow. Έχει ενδιαφέρον αλλά το συγκεκριμένο στυλ το τελειοποίησε στο επόμενο graphic novel του...

ΒΑΘΜΟΣ: Β+

I NEVER LIKED YOU - Chester Brown (1994)

Ο Chester καταπιάνεται ξανά με την εφηβεία του και μας δίνει το αριστούργημα της μινιμαλιστικής του προσέγγισης στα κόμικς. Και τεχνικά αρτιότερο και πιο συγκινητικό απο το Playboy. Κάθε ένα από τα (λίγα) καρέ που έχει νιώθεις ότι είναι απαραίτητο για την ιστορία. Οι τότε εμπειρίες του και σχέσεις με ανθρώπους που διαμόρφωσαν τον χαρακτήρα του και οδήγησαν στον σημερινό καλλιτέχνη. Έκανε αίσθηση και επηρρέασε πολλούς μελλοντικούς alternative κομίστες. Η πρώτη έκδοση έχει μαύρα περιθώρια ενώ οι επόμενες λευκά. Έχει εκδοθεί και στα ελληνικά.

ΒΑΘΜΟΣ: A+

IT'S A GOOD LIFE, IF YOU DON'T WEAKEN - Seth (1996)

Ό,τι μπορεί να λατρέψει κανείς στον Seth είναι μέσα σε αυτό το κόμικ. O υπέροχος ρυθμός, το ατμοσφαιρικό σκίτσο, η αγάπη του για τα κόμικς και βέβαια η νοσταλγία για την παλιά εποχή που έχει περάσει ανεπιστρεπτί. Μέσα στο κόμικ ο Seth ανακαλύπτει δείγματα της δουλειάς ενός παλιού cartoonist, ενθουσιάζεται και παθιασμένα αναζητά να μάθει περισσότερα για αυτόν. Μοιάζει αυτοβιογραφία αλλά όπως αποκάλυψε αργότερα ο δημιουργός είναι φανταστική ιστορία. Όσο περνάνε τα χρόνια μου φαίνεται όλο και καλύτερο κόμικ.

ΒΑΘΜΟΣ: A+

THE POOR BASTARD - Joe Matt (1996)

Ο Joe Matt προχωρά την αυτοβιογραφία ένα βήμα παραπέρα. Είναι προφανές ότι η αυτολογοκρισία είναι εκτός της λογικής του σαν καλλιτέχνη. Αυτός ο τόμος (στον οποίο είναι εμφανώς βελτιωμένος σχεδιαστικά αλλά και στο storytelling) αφορά την σχέση του και τον χωρισμό με την κοπέλα του. Δε διστάζει να γράψει όλες τις λεπτομέρειες και να φωτίσει ακόμη και τις πιο σκοτεινές πτυχές των ελαττωμάτων του. Παρόλα αυτά το κόμικ διαβάζεται νεράκι αν και σε αφήνει με μια περίεργη αίσθηση για το πως πρέπει να νιώσεις απέναντι του. Κατά πάσα πιθανότητα το βιβλίο που θα "μείνει" από την καριέρα του Joe Matt.

ΒΑΘΜΟΣ: A

THE LITTLE MAN: SHORT STRIPS 1980 - 1995 - Chester Brown (1998)

Μαζεύει μικρές ιστορίες απο την σειρά του Υummy Fur. Κάποιες είναι καλές, κάποιες είναι ενδιαφέροντα πειράματα, αλλά γενικά αν δεν είσαι σαν και μένα που αγαπάω τον Chester και τον θεωρώ τον καλύτερο από τους τρείς, δεν σου είναι απαραίτητο. Δυστυχώς δεν περιέχει τα Gospels, μια προσπάθεια που είχε κάνει να μεταφέρει σε κόμικς τα 4 Ευαγγέλια (είχε ολοκληρώσει μόλις 1,5). Επίσης θα ήταν καλύτερη συλλογή αν είχε και το Underwater που αναφέρω και στην εισαγωγή. Έτσι όπως είναι τώρα μόνο για τον φανατικό.

ΒΑΘΜΟΣ: Β-

FAIR WEATHER - Joe Matt (2002)

Ο Joe Matt γυρνάει στα παιδικά του χρόνια σε αυτό το αυτοβιογραφικό graphic novel που έχει λίγο απο την ευαισθησία του Chester και λίγο απο την νοσταλγία του Seth. To σκίτσο του είναι ωραίο, η ιστορία κυλάει ευχάριστα αλλά μόλις τελειώνει σε πιάνει μια αίσθηση "what was the point?". Οκ, βλέπουμε τον γνωστό ιδιόρρυθμο χαρακτήρα του Joe ότι ήταν έτσι απο μικρός. Αυτό μόνο; Δεν είναι άσχημο αλλά ο πήχυς έχει μπεί πολύ χαμηλά.

ΒΑΘΜΟΣ: Β

CLYDE FANS: BOOK ONE - Seth (2004)

Μετά την επιτυχία και το critical acclaim του "It's a Good Life, If You Don't Weaken", o Seth βάζει μπροστά το "μεγάλο" του graphic novel. Είναι για μια οικογενειακή επιχείρηση που πούλαγε ανεμιστήρες. Ο τόμος αυτός είναι το πρώτο μέρος μιας τριλογίας. Δεν έχει κυκλοφορήσει το δεύτερο μέρος και ο Seth μόλις πέρσυ συνέχισε την ιστορία. Στο Clyde Fans η τέχνη του Seth μοιάζει να έχει βελτιώσει τα δυνατά της σημεία ρυθμού και ατμόσφαιρας. Είναι promising project αλλά θα το κρίνουμε αναλυτικά όταν ολοκληρωθεί.

ΒΑΘΜΟΣ (προς το παρόν) : Β+

WIMBLEDON GREEN - Seth (2005)

Στα διαλείμματα του Clyde Fans, ο Seth σχεδίαζε στο sketchbook του για προσωπικό του fun την χιουμοριστική ιστορία του Wimbledon Green, του μεγαλύτερου συλλέκτη κομικς. To concept τον συνεπήρε και τελικά εκδόθηκε. Είναι ένα ανάλαφρο διασκεδαστικό comic με μια περίεργη rushed αίσθηση ρυθμού (ενδιαφέρουσα αυτή η άλλη όψη του Seth), που θυμίζει παλιούς cartoonists εποχής New Yorker. Ειδικά κάποιος που αγαπάει ήδη τα κόμικς και θα κατανοήσει καλύτερα τις αναφορές θα το καταευχαριστηθεί.

ΒΑΘΜΟΣ: A-

LOUIS RIEL - Chester Brown (2006)

Διαφορετική θεματολογία (ιστορικό/πολιτικό), διαφορετικό σχεδιαστικό στυλ (αναφορά σε Harold Grey) αλλά και διαφορετικό storytelling approach (κάναβος, άφθονο research και πιο αποστασιοποιημένη οπτική γωνία) από τις προηγούμενες δουλειές του Chester Brown. Το αποτέλεσμα ήταν επιτυχημένο και καλλιτεχνικά αλλά παραδόξως και εμπορικά. Είναι ιδιαίτερο ανάγνωμα, μπορεί κάποια στιγμή να έγινε περισσότερο hyped απ' ότι έπρεπε, αλλά σίγουρα αξίζει να διαβαστεί.

ΒΑΘΜΟΣ: A

SPENT - Joe Matt (2007)

Την εποχή που οι άλλοι δύο πειραματίζονταν και γνώριζαν επιτυχία με κόμικς μακριά από το - μπορείς να το πείς και κορεσμένο - είδος της αυτοβιογραφίας, ο Joe Matt επιμένει. Καταγράφει την εμμονή του με την πορνογραφία και την συνήθεια να κάνει μοντάζ και να φτιάχνει τις δικές του 'best of' βιντεοκασσέτες από τσόντες. Εδώ είναι πιο σκληρός με τον εαυτό του από ποτέ. Εμένα μου άρεσε (ειδικά μία ολόκληρη σεκάνς που μιλάει με Seth και Chester σε μια καφετέρια είναι classic) αλλά για πάρα πολλούς ήταν way too much. Από τότε δεν έχει ανακοινώσει άλλο κόμικ.

ΒΑΘΜΟΣ: A-

GEORGE SPROTT 1894 - 1975 -Seth (2009)

Στο ύφος του Wimbledon Green αλλά πιο "προσεγμένο", το George Sprott είναι για τη ζωή ενός τηλεοπτικού παρουσιαστή μιας μακροχρόνιας, obscure τηλεοπτικής εκπομπής. Μέσα από μικρές ιστορίες, στριπάκια και αφηγήσεις ο Seth μας μεταφέρει μια αίσθηση της ζωής του και του πώς λειτουργεί η μνήμη. Χάνει λίγο σε αυθορμητισμό σε σχέση με το Wimbledon αλλά κερδίζει σε παρουσίαση καθώς είναι το πιο εντυπωσιακό όλης της λίστας σαν έκδοση και φορμάτ (προφανής η επιρροή από Chris Ware).

ΒΑΘΜΟΣ: A-

PAYING FOR IT - Chester Brown (2011)

Και φτάσαμε στην φετινή κυκλοφορία του Chester. Μετά από χρόνια επιστρέφει στα αυτοβιογραφικά για να αφηγηθεί την σχέση του με τον πληρωμένο έρωτα (καθώς και τις απόψεις του για αυτόν). Αμφιλεγόμενο θέμα, εξαιρετικός ρυθμός , ωραία δομή που σου δίνει την αίσθηση μιας συγκεκριμένης ιστορίας. Πριν το διαβάσω το θεώρησα βήμα πίσω για την καρίερα του, αλλά προφανώς όπως φαίνεται και από τα παθιασμένα annotations στο τέλος του κόμικ, ήταν μια ιστορία που είχε ανάγκη να βγάλει προς τα έξω. Ίσως η σημαντικότερη κυκλοφορία της χρονιάς, για άλλη μία φορά δεν απογοήτευσε.

ΒΑΘΜΟΣ: A-

ΣΚΑΤΑ ΚΙ ΑΠΟΣΚΑΤΑ.

Δεν περιμένεις απο εμένα να ακούσεις για την εποχή. Με ανοιχτά μάτια θα δείς ότι έχουν σφίξει τα ζόρια. Πάρα πολύ και σε πάρα πολλούς πλέον. Ο καθένας με το μικρό ή μεγάλο σταυρό του μαρτυρίου του. Δεν έχει νόημα το κλάψιμο, σε λίγο θα έρθουν χειρότερα. Η ενημέρωση και ο προβληματισμός έχει νόημα. Να προσπαθήσεις για μια κατανόηση της κατάστασης μακριά από αποπροσανατολιστικά καθοδηγούμενα media. Ευτυχώς όσοι έχουν πρόσβαση στο ίντερνετ έχουν πολλά ερεθίσματα γι αυτό. Ακόμη μεγαλύτερη σημασία έχει η πράξη. Σε μικρή ή μεγάλη κλίμακα είναι αυτό που απουσιάζει περισσότερο. Νωχελικοί ρυθμοί παντού. Σαν τα βήματα που πλησιάζεις το θάνατο. Είδες, να και μια διαπίστωση που όλοι συμφωνούμε. Άλλον βέβαια τον ενοχλούν τα αργά βήματα π.χ. στην ιδιωτικοποίηση της υγείας ενώ εγώ αναφέρομαι στο ρυθμό αντίδρασής μας στα γεγονότα (link).

Το Sadly Cairo βέβαια δεν είναι για όλα αυτά (τα γράφουν άλλοι πολύ καλύτερα). Σκέψεις για κόμικς, ταινίες και μουσική ήταν πάντα. Απλά η εποχή το ξεπέρασε τόσο που ένιωθα άσχημα να κάτσω να γράψω. Ποιά τέχνη μπορεί να μετρηθεί με αυτή την πραγματικότητα; Πόσα απο αυτά που διαβάζαμε, βλέπαμε, φαντάζουν σαν άσκοπο escapism πια; Τέλος πάντων για να μη σε κουράζω, αν βρείς μια κάποια ισορροπία ανάμεσα στην πραγματική και την φαντασιακή ζωή, οι τύψεις υποχωρούν και το καταφύγιο είναι πάλι έτοιμο να σε δεχτεί για τις ώρες που το χρειάζεσαι. Με μένα αυτό συνέβη κι έτσι ήρθα πάλι εδώ για λίγο να μιλήσω για τις ταινίες, τη μουσική και για τα κόμικς. Κυρίως τα κόμικς...

END OF SEASON TWO.

To Sadly Cairo θα σταματήσει για λίγο καιρό (ναι, το ξέρω, πάλι). Δεν είναι τίποτα δραματικό όπως πέρσι, απλά μια προσωρινή διακοπή για κάποιους μήνες. Ένα διάλλειμα.

Φέτος είχε πλάκα, το ευχαριστήθηκα αρκετά το blog. Υπήρχε ανταπόκριση (ευχαριστώ σε όλους) και γούσταρα πολλά άρθρα που έκανα. Τις λίστες για τα 90s (με αποκορύφωμα τα top alternative comics), τα αφιερώματα σε Fellini/ Beatles/ Morrison, τα άρθρα για Wire/ Punisher Max/ Beatles vs Stones και εννοείται το Pop Queens Showdown.

Υπήρχαν και πολλά άρθρα που ήθελα να γράψω και δεν έγραψα. Ήθελα να μιλήσω παραπάνω για κάποια manga και ευρωπαϊκά κόμικς αλλά κυρίως για τα τόσα ντοκυμαντέρ που έίδα μέσα στο 2010 (περισσότερα απ' ότι είναι υγιές). Παλιά, καινούργια, ιστορικά, πολιτικά, ήταν το νέο hobby με το οποίο "κόλλησα" πιο πολύ μέσα στο έτος. Σου προτείνω (καιροί που είναι) τρία πολιτικά: Το The Corporation (για την πολιτική και τον τρόπο λειτουργίας των πολυεθνικών/ καλοφτιαγμένο αν και λίγο μεγάλο), το The Century Of the Self (4 ωριαία επεισόδια για το πώς οι ιδέες του Sigmund Freud επηρρέασαν την διαφήμιση, την κοινωνία και τελικά την πολιτική) και το Zeitgeist Addendum (πάει σε μεγαλύτερο βάθος από το συνωμοσιολογικό πρώτο μέρος και παρουσιάζει ιδέες που άσχετα αν τις κρίνεις ουτοπιστικές ή μη αντικειμενικές, είναι απίστευτα ενδιαφέρουσες).
Όπως λέει και η Naomi Klein στο Shock Doctrine: "Information Is Shock Resistance. Arm Yourself."

Α, χτές βράδυ έκανα και ένα update στην περσινή μου ανάρτηση "ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ: ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΔΩΡΑ" όπου στο τέλος προσέθεσα τις τρείς σημαντικότερες κυκλοφορίες του 2010 στα ελληνικά. Ρίξε μια ματιά.

Εύχομαι καλή χρονιά σε όλους. Υγεία, κουράγιο και αν καταφέρουμε να βρούμε και ελπίδα. Εμείς θα τα ξαναπούμε αν πάνε όλα καλά κάπου στα μέσα του φθινωπόρου του νέου έτους με καινούργια άρθρα. Ευτυχισμένο το 2011!

to be continued...

OK COMPUTER.

Περίοδος γιορτών, Τότε.

Στα πρώτα έτη της σχολής αλλά πολύ μακριά από την ωριμότητα. Εφηβικές νοοτροπίες και συμπεριφορές. Τα προβλήματα είναι το πόσο απογοήτευση είναι η φοιτητική ζωή σε σχέση με το πως την περίμενα και οι γκόμενες. Αυτά. Διάβασμα ελάχιστο, λιώσιμο ατελείωτο. Τις περισσότερες φορές ανούσιο. Τουλάχιστον σε μερικούς τομείς κοίταγα να ανοίξω το μυαλό μου και προσπαθούσα να ψαχτώ. Δεν ανακάλυψα τότε την μουσική των Radiohead. Αυτούς τους ήξερα από το σχολείο. Απλά λόγω του επιφανειακού τρόπου ακρόασης που είχα, δεν είχα καταλάβει το μεγαλείο τους. /A1rbag

Αυτό έγινε σε μια περίοδο που είχα πέσει ψυχολογικά. Όχι κάτι συγκεκριμένο, μια γενική απογοήτευση. Αρκετά έντονη όμως. Δεν έφταιγαν τα Χριστούγεννα, τις περισσότερες φορές το ευχαριστιέμαι το εορταστικό κλίμα. Τώρα που το σκέφτομαι εκ των υστέρων, δεν πρέπει να ήταν κάτι πολύ σημαντικό. Πόσο πραγματικά στεναχωρημένος μπορεί να είσαι σε τέτοια ηλικία; Δεν είναι ότι μου είχε συμβεί και τίποτα τραγικό. Μάλλον ήθελα υποσυνείδητα να ζήσω έναν συγκεκριμένο ρόλο ή είχα ανάγκη να έρθω σε επαφή με μια συγκεκριμένη πλευρά του ψυχισμού μου και να την ανακαλύψω. Άντε εξήγησε τα όμως αυτά στον τότε εαυτό σου. Τα αρνητικά συναισθήματα που με έπνιγαν έμοιαζαν πολύ αληθινά. /Paran01d Andr01d/Subterranean H0mes1ck Al1en

Εκεί ήταν που το Ok Computer με βρήκε με πεσμένες τις άμυνες μου και με κέρδισε ολοκληρωτικά. Θυμάμαι ακόμη την στιγμή της αποκάλυψης. Να το ακούω και ξαφνικά να διαπιστώνω ότι πρόκειται για τελείως διαφορετικό δίσκο απ' ότι νόμιζα. Ξέρεις, αυτό που πιστεύεις ότι ο δίσκος έχει γραφτεί μόνο για σένα και για να εκφράσει ακριβώς αυτά που νιώθεις; Αυτό έπαθα. Τον έβαλλα να ξαναπαίξει. Ξανά και ξανά για τις επόμενες μέρες. Δεν πρέπει να ήταν και πολύ νορμάλ αυτό που μου συνέβαινε. Έτρωγα, κοιμόμουν και άκουγα Ok Computer. Τίποτα άλλο. Είχαμε μια ξεχωριστή σχέση, με καταλάβαινε. Με έσπρωχνε πιο βαθιά στην μελαγχολία αλλά ταυτόχρονα μου προσέφερε κάποιες στιγμές ψυχικής ανάτασης. Εγώ, η κατάθλιψη και ο δίσκος. Ζούσαμε μαζί. /Ex1t Mus1c (F0r A F1lm)/Let D0wn

Την παραμονή πρωτοχρονιάς απέφυγα να κάνω οτιδήποτε. Ακύρωσα ό,τι μπορεί να είχα κανονίσει απο καιρό και έκατσα σπίτι ολομόναχος. Ναι, τα εορτασικά πλάνα μου ήταν να μείνω να ακούω συνέχεια στο repeat το δίσκο, τι άλλο περίμενες; Εντάξει, κάποιοι φίλοι μου την ψυλλιάστηκαν την δουλειά και πέρασαν από το σπίτι μπάς και με ξεκουνήσουν. Φοβήθηκαν, μου είπαν μεταξύ σοβαρού και αστείου, ότι μπορεί να παίζει και καμμιά οψιόν αυτοκτονίας μέσα στο βραδινό μου σχέδιο. Υπερβολή αλλά καλοσύνη τους. Αρνήθηκα ευγενικά και τους άφησα να συνεχίσουν την νυχτερινή διασκέδαση. Εγώ έμεινα μέχρι το ξημέρωμα μόνος με τα ακουστικά. Ξαπλωμένος στο πάτωμα, το Ok Computer να παίζει και εγώ να κοιτάω το ταβάνι. Μέχρι να ξημερώσει και ακόμη παραπέρα... /Karma P0l1ce/F1tter Happ1er

-

Ενημερωτικά να σου πώ ότι ο ερχομός του νέου έτους δεν έφερε τέλος σε αυτήν την κατάσταση. Συνεχίστηκε για κάμποσο καιρό. To εάν το album την επιμήκυνε ή τελικά ήταν αυτό που με έκανε να την ξεπεράσω ποτέ δεν το κατάλαβα. /Electi0neer1ng/Cl1mb1ng Up The Walls

Περίοδος γιορτών, Τώρα.

Σήμερα δεν θεωρώ ότι έχω κατακτήσει κάποια ωριμότητα αλλά σίγουρα έχω καθαρίσει από τέτοια εφηβικά κατάλοιπα. Το πώς ένιωθα και συμπεριφερόμουν εκείνη την περίοδο, πλέον μου φαίνεται κάπως ακραίο. Προσπαθώ να εκτιμώ τα σημαντικά πράγματα στη ζωή και να μην παραγνωρίζω όσα έχω. Άλλο αν δεν τα καταφέρνω και πάλι βλέπω την κωλοκατάσταση να με περικυκλώνει. Ανεργία, μηδενικές προοπτικές, σπασμένα όνειρα, ακόμα και οι τότε φίλοι μου αποδείχτηκαν σκάρτοι και με εγκατέλειψαν. Ένας τοίχος και πάλι μπροστά μου. Κατανοώ βέβαια ότι όπως τότε τα (ανούσια) προβλήματα που είχα μου φαίνονταν αξεπέραστα έτσι και τα τωρινά μετά απο καιρό μπορεί να μου φαίνονται απλά. "Υπάρχουν και χειρότερα", "υπάρχουν και χειρότερα" επαναλαμβάνω σαν mantra. Αλλά αυτή δεν είναι μια σκέψη που με παρηγορεί αλλά με φοβίζει. /N0 Surpr1ses/Lucky

Το χέρι μου πιάνει αυτόματα το Ok Computer απο το ράφι. Μια φωνή μέσα μου λέει: "Ακόμη τα ίδια ρε μαλάκα; Θα κάτσεις πάλι να μιζεριάσεις με ένα δίσκο; Ωραία λύση! Τόσο πολύ θές να πείσεις τον εαυτό σου ότι είσαι και καλά δυστυχισμένος; Δεν βλέπεις τι γίνεται γύρω σου; Ακόμα δεν έχεις μάθει να αντιμετωπίζεις την πραγματικότητα. Τι σου προσφέρει; Απομόνωση από τον υπόλοιπο "κακό" κόσμο εκεί έξω; Ασφάλεια στον μικρό του σύμπαν; Έλεος, είπαμε την ξεπεράσαμε την εφηβεία, δεν θα έπρεπε να το χρειάζεσαι πιά. Και στην τελική πως είναι δυνατόν να πιστεύεις ότι σε εκφράζει αυτό το πράγμα; ένας εκατομμυριούχος rock star που κλαίγεται με ακατάληπτους στίχους;" Χα, δεν έχει και άδικο σκέφτομαι καθώς ο δίσκος έχει ήδη αρχίσει να παίζει. Πριν να το καταλάβω έχω ήδη πατήσει ξανά το play για την δεύτερη φορά. Δεν έχω ιδέα που θα με βγάλει. /The T0ur1st

2010: THE YEAR ENDER.

Αγαπημένα μου από την χρονιά που τελειώνει.

ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΤΑΙΝΙΑ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ:

500 DAYS OF SUMMER - Marc Webb

Ναι, ok, δεν είναι το αριστούργημα της έβδομης τέχνης αλλά κάπως κατάφερε να μιλήσει στην καρδιά μου. Ανεξάρτητος κινηματογράφος που ουσιαστικά είναι αυτό που έπρεπε να είναι το καλό mainstream. Σε ένα από τα πιο κουρασμένα genre του αμερικάνικου σινεμά, την ρομαντική κωμωδία, καταφέρνει να ξεχωρίσει και να έχει λόγο ύπαρξης. Και το κάνει απλά, αποφεύγοντας τα κλισέ του είδους και βρίσκοντας σημεία επαφής με την πραγματικότητα των ερωτικών σχέσεων. Με τις high, τις low, και όλες τις ενδιάμεσες στιγμές. Ε, ήταν και χρονιά χωρισμού η φετινή, το λάτρεψα. Η δεύτερη ταινία του σκηνοθέτη θα είναι το νέο reboot του Spiderman. Count me in.

ΚΑΛΥΤΕΡΟΣ ΔΙΣΚΟΣ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ:

Κάποια από τα αγαπημένα μου συγκροτήματα (Arcade Fire, National, Interpol, Antony and the Johnsons) είχαν νέες κυκλοφορίες φέτος (οι Radiohead δεν πρόλλαβαν, του χρόνου). Των Interpol ήταν μάπα, στον Antony διέκρινα λίγο μανιέρα αλλά το Suburbs και το High Violet ήταν καλοί δίσκοι. Στο γνώριμο ύφος τους, ώριμοι συνθετικά, τους έφεραν ένα βήμα πιο κοντά στην καταξίωση και την εμπορική επιτυχία. Μου άρεσε και ο νέος δίσκος των Deerhunter, Halycon Digest. Αλλά ο καλύτερος δίσκος του 2010 προέκυψε από το πουθενά...

A SUFI AND A KILLER - Gonjasufi

...η μάλλον όχι απο το πουθενά, από τo "ανεμοδαρμένο κενό της ερήμου της California" που λέει και το καταπληκτικο κειμενάκι στο last fm του. Έχω φάει όλη την μυθολογία και το hype γύρω από αυτό το δίσκο, το παραδέχομαι. Ο "σοφός", "άστεγος" δάσκαλος της γιόγκα που τραγουδάει(;)/ραπάρει(;)/λέει ό,τι του κατέβει(;) πάνω στα εξαιρετικά samples του Gaslamp Killer. Το αποτέλεσμα δεν περιγράφεται, είναι από άλλον πλανήτη. Ένας ασύληπτος τύπος (πεθαίνω για τα δύο quotes του για τον δίσκο), μια περίεργη συνεργασία, και το πιο απρόσμενο μουσικό αριστούργημα που συνάντησα εδώ και πολλά χρόνια.

ΚΑΛΥΤΕΡΟ KOMIK ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ:
WILSON - Daniel Clowes

Η νέα δουλειά του Dan Clowes ήταν από τα πιο πολυσυζητημένα κόμικς της χρονιάς. Αρκετοί είχαν υπερβολικές απαιτήσεις και απογοητεύτηκαν. Εγώ το βρήκα ό,τι καλύτερο έχει κάνει τα τελευταία 10 χρόνια (από την εποχή του David Boring). Απανωτά one-page gags που λένε μια μεγαλύτερη ιστορία (ναι το ξέρω ότι το έχει ξανακάνει και στο Ice Haven και στο Death Ray). Την ιστορία του Wilson, ίσως του πιο εγωιστή και αντιπαθητικού πρωταγωνιστή που έχει εμφανιστεί στα alternative comics (no small feat!). Όλα στρέφονται γύρω από τον εαυτό του και το κόμικ είναι έτσι δομημένο ώστε να στο περνάει αυτό. Εσύ τον παρακολουθείς με ενδιαφέρον, κρίνεις, κάνεις συγκρίσεις με τον εαυτό σου, αλλά τελικά ο Clowes σου δείχνει ότι δεν μπορείς να έχεις πλήρη κατανόηση σε έναν άνθρωπο που παρακολουθείς απ'έξω.

O έτερος μεγάλος δημιουργός, Chris Ware κυκλοφόρησε το Acme Novelty Library 20 με τίτλο Lint. Είναι αυτοτελές αλλά θα δέσει στην συνέχεια με το saga του Rusty Brown. Άργησε και δεν μου έχει έρθει ακόμη να το διαβάσω αλλά δεν έχω αμφιβολίες για την ποιότητα του. Το τεύχος 19 που κυκλοφόρησε τέλη 2008 καθώς και το τεύχος 18 ήταν απίθανα. Κατα πάσα πιθανότητα θα είναι και αυτό...(2011 update: Και τελικά ήταν όντως υπέροχο)

Από την νέα γενιά, το Bodyworld του Dash Shaw είχε ενδιαφέρον και όσο περνάει ο καιρός κερδίζει μέσα μου αν και δεν με εντυπωσίασε τόσο όσο η προηγούμενή του δουλειά, ο Kevin Huizenga κυκλοφόρησε νέα δουλειά αλλά δεν έχω καταλάβει what the fuss is all about με τον συγκεκριμένο δημιουργό, ενώ έχω μεγάλες προσδοκίες για το Big Questions του Anders Nilsen που τελείωσε και θα κυκλοφορήσει μαζεμένο σε τόμο μέσα στο 2011.

A, στα κόμικς βεβαίως έχουμε κι αυτό...

20th CENTURY BOYS - Naoki Urasawa

Το είχα και πέρσυ ως καλύτερο κόμικ της χρονιάς αν θυμάσαι. Φέτος κατάφερε να βελτιωθεί και να γίνει ακόμη πιο πορωτικό. Δεν έχω λόγια πια για τον Urasawa. Το μόνο που μπορώ να κάνω είναι να την σταυρώσω τη σειρά να συνεχίσει έτσι μέχρι το τέλος οπότε θα μιλάμε για μια απο τις μεγαλύτερες δημιουργίες στην ιστορία της 9ης τέχνης.

TOP 5 "ALTERNATIVE" COMICS OF THE 90s.

Για κάποιους αναγνώστες αμερικάνικων κόμικς, "διαφορετικό" ορίζεται κάτι που απλά δεν έχει σουπερήρωες. Για άλλους απαραίτητη προυπόθεση είναι να μην έχει κυκλοφορήσει απο τις δύο μεγάλες εταιρείες (Marvel/DC). Στην δεύτερη κατηγορία υπήρχαν κάποια σπουδαία κόμικς στα 90s, από συγγραφείς που έγιναν γνωστοί από το mainstream και μετά το σιχάθηκαν και προχώρησαν σε προσωπικές δουλειές (Alan Moore-From Hell/Frank Miller-Sin City).

Αλλά εδώ θα μιλήσουμε για εντελώς εναλλακτικά κόμικς, που συνεχίζουν την παράδοση των underground comix των 60s, του Love and Rockets και άλλων small press comics των 80s. Ενήλικα, προσωπικά, έξυπνα κόμικς με critical acclaim που το μόνο που τα χωρίζει από την εμπορική επιτυχία είναι το χαμηλό γούστο της πλειοψηφίας του κοινού των αμερικάνικων κόμιξ. Η δεκαετία του 90 ήταν κάπως χρυσή εποχή γι' αυτή την κατηγορία (περιέχει πολλά και διαφορετικά για να οριστεί σαν είδος) με δύο κυρίως εταιρείες να κυριαρχούν οι οποίες (ευτυχώς) συνεχίζουν τις ποιοτικές εκδόσεις μέχρι σήμερα. Η Fantagraphics και η Drawn and Quarterly.

Όλα τα κόμικς που περιέχονται στην παρακάτω λίστα είναι εξαιρετικά και προσωπικά αγαπημένα. Για να με διευκολύνω στην κατάταξη τα έκρινα και με βάση το πώς στέκονται ώς ενιαία σειρά. Αλλά δεν έχει σημασία, οι διαφορές μεταξύ τους είναι πολύ μικρές. Είναι και τα πέντε essential reading.

1) ΗΑΤΕ by Peter Bagge.

30 issues, 2 trade paperbacks (Buddy Does Seattle/Buddy Does Jersey)

Στο Hate πρωταγωνιστεί ο Buddy Bradley, γνωστός από το προηγούμενο κόμικ του Bagge (The Bradleys), ο οποίος φεύγει από το σπίτι του για μια νέα ζωή στο Seattle. Ξέρεις, στο Seattle των early 90s, δηλαδή τίγκα στην εναλλακτική κουλτούρα ή το lifestyle των slackers όπως ονομάστηκε από τα media. Μην σου φαίνεται μακρινό, "trust me, you will relate". Προβληματικές γκόμενες και περίεργοι συγκάτοικοι μπλέκονται σε αξέχαστες σκηνές σε ένα από τα πιο αστεία κόμικς που έχω διαβάσει ποτέ. Οξεία παρατηρητικότητα και σάτυρα στο πνεύμα του Robert Crumb αλλά ενταγμένη στο πλαίσιο ολοκληρωμένων ιστοριών και με πολύ καλά γραμμένους χαρακτήρες. Μετά την μέση (δεύτερος τόμος/Buddy Does Jersey) γίνεται έγχρωμο, ο Buddy μεγαλώνει και γυρνάει στο New Jersey, το είδος του χιούμορ κάπως μεταβάλλεται. Κάποιοι γκρίνιαξαν, εγώ λατρεύω και αυτά τα τεύχη, αν και η πρώτη περίοδος (Buddy Does Seattle) είναι ασυναγώνιστη.

2) EIGHTBALL by Daniel Clowes.

23 issues, 6 trade paperbacks (Like A Velvet Glove Cast In Iron/Pussey!/Ghost World/David Boring/Caricature/20th Century Eightball)

Το Eightball ανήκει στην κατηγορία ανθολογία του ενός δημιουργού. O Dan Clowes παρόλο ότι δεν είχε εντυπωσιάσει με τα προηγούμενα κόμικ του (Lloyd Llewellyn) εδώ είναι αποκάλυψη. Πειραματίζεται με διαφορετικά στύλ και ιστορίες αλλά πάντα με επιτυχία. Εδώ δημοσιεύτηκαν σε συνέχειες τα μετέπειτα graphic novels που τον ανέδειξαν σε Θεό της ένατης τέχνης. Το σουρεαλιστικό Like A Velvet Glove Cast In Iron, η σάτυρα της κόμικ βιομηχανίας Pussey!, το συγκινητικό Ghost World και το πιο άρτιο ίσως από όλα David Boring. Οι μικρές ιστορίες του Eightball μαζέυτηκαν κι αυτές σε δύο τόμους, στο Caricature οι πιο "σοβαρές" και στο 20th century Eightball οι αστείες. H σειρά συνέχισε με πολύ αραιούς ρυθμούς στα 00s με την δημοσίευση του Ice Haven και του Death Ray. Το φετινό κόμικ του, Wilson, κυκλοφόρησε ανεξάρτητα οπότε μπορούμε να υποθέσουμε ότι το Eightball ως σειρά ανήκει πλέον στο παρελθόν.

3) ACME NOVELTY LIBRARY by Chris Ware.

20 issues, 3 trade paperbacks (Jimmy Corrigan:The Smartest Kid On Earth/Quimby the Mouse/The Acme Novelty Library)

Το Αcme είναι η σειρά ενός άλλου τεράστιου δημιουργού, του Chris Ware. Κάτι σαν ανθολογία και αυτή η σειρά αλλά εδώ οι διάφορες ιστορίες λειτουργούν περισσότερο συμπληρωματικά για να διαμορφώσουν μια κοινή οπτική και ένα συνδυαστικό συναίσθημα στον αναγνώστη. Μεγάλη δόση πειραματισμού χωρίς να χάνεται ούτε ίχνος ευαισθησίας. Πολλοί το απορρίπτουν ως καταθλιπτικό αλλά μην αφήσεις αυτήν την επιφανειακή ανάγνωση να σου στερήσει ένα από τα μεγαλύτερα αριστουργήματα της εποχής μας. Μην πτοείσαι από την τρίτη θέση. Προέκυψε γιατί δεν θεωρώ ότι στέκουν τόσο καλά μόνες οι ιστορίες που μαζεύονται στο Quimby the Mouse και το Acme Novelty Library. Η ιστορία όμως που καταλαμβάνει το μεγαλύτερο μέρος της σειράς στα 90s και εκδόθηκε το 2000 με τίτλο Jimmy Corrigan έγινε ΤΟ ιερό δισκοπότηρο των graphic novels. Άνοιξε δρόμους τόσο στην τέχνη των κόμικς όσο και στην δημόσια εικόνα τους. H σειρά συνέχισε στα 00s με τις ιστορίες Rusty Brown (τεύχη 16,17,19,20) και Building Stories (τεύχος 18) που βρίσκονται σε εξέλιξη. Και ξέρεις ποιό είναι το πιο απίθανο; Ο Chris Ware συνεχώς βελτιώνεται και μπορεί ο ίδιος να κάνει αυτό το "ιερό δισκοπότηρο" σε κάποια χρόνια να φαίνεται ξεπερασμένο...

4) YUMMY FUR by Chester Brown.

23 issues, 4 trade paperbacks (Ed The Happy Clown/The Playboy/I Never Liked You/The Little Man:Short Strips)

Ο Chester Brown άρχισε να δημοσιεύει μόνος του το Yummy Fur σαν mini comic, μετά μέσω της εταιρείας Vortex, για να καταλήξει στην Drawn and Quarterly. Μέλος της παρέας Καναδών δημιουργών που στις αρχές των 90s έκανε αίσθηση και δημιούργησε σχολή στα αυτοβιογραφικά κόμικς μαζί με τον Seth και τον Joe Matt. Ο Chester Brown είναι ο αγαπημένος μου από τους τρείς και αυτός που πάντα θεωρούσα το μεγαλύτερο ταλέντο. Το Yummy Fur αρχίζει με τον σουρεάλ χιουμοριστικό εφιάλτη Ed the Happy Clown (εδώ και χρόνια out of print) για να συνεχίσει με αυτοβιογραφικές ιστορίες αλλά και παράλληλα την μεταφορά των Ευαγγελίων σε κόμικς. To project με τα Gospels δεν ολοκληρώθηκε ποτέ αλλά από αυτοβιογραφικά υπάρχει το The Playboy καθώς και το I Never Liked You (ίσως η ανώτερη στιγμή ever αυτού του είδους). Οι μικρότερες ιστορίες του μαζεύτηκαν στο The Little Man. Στα 00s το μοναδικό κόμικ που εξέδωσε ήταν το ιστορικό/πολιτικό Louis Riel αλλά το 2011 επιστρέφει με νέο κόμικ!

5) OPTIC NERVE by Adrian Tomine.

23 issues, 3 trade paperbacks (32 Stories/Sleepwalk And Other Stories/Summer Blonde)

Τον Adrian Tomine τον λάτρεψα από την πρώτη στιγμή. Από το 32 Stories (μαζεύει τα μίνι κόμικς του) που βλέπεις έναν νέο κομίστα να εξελίσσεται και να βρίσκει σιγά σιγά το προσωπικό του στύλ. Ξεκίνησε επηρρεασμένος από τους αδερφούς Hernandez (Love and Rockets) και τον Dan Clowes (Eightball). Όταν άρχισε την σειρά Optic Nerve στην Drawn and Quarterly ήταν ήδη ένας ολοκληρωμένος δημιουργός. Η συλλογή Sleepwalk And Other Stories που μαζεύει τα 4 πρώτα τεύχη είναι ένα από τα κόμικς που θα μου ήταν αδύνατο να αποχωριστώ. Μικρές καθημερινές ανθρώπινες ιστορίες με ποιητικό "καδράρισμα". To επόμενό του graphic novel ήταν το Summer Blonde και περιείχε 4 μεγαλύτερες ιστορίες. Με κούρασε λίγο και αισθάνθηκα ότι χρειάζεται λίγη ανανέωση η δουλειά του. Η οποία ευτυχώς ήρθε με το πολύ καλό Shortcomings που διεύρυνε κάπως το πεδίο του έργου του, το οποίο όμως δημοσιεύτηκε κατά την διάρκεια των 00s.

TOP 5 MARVEL COMICS OF THE 90s.

Ή ΑΛΛΙΩΣ...

ΠΩΣ ΔΕΝ ΚΑΤΑΦΕΡΑ ΝΑ ΒΡΩ ΤΑ "TOP 5 MARVEL COMICS OF THE 90s."

Τελικά όντως ήταν άθλια περίοδος τα 90s για την Marvel. Τι να πείς για μια δεκαετία που στις αρχές μεσορανούσε ο Liefield, μετά πήγε στην Image, ξεχάστηκε και όταν η Marvel θέλησε να κάνει revamp τους βασικούς της ήρωες τους έδωσε πάλι στο Liefield! Την ίδια εποχή που η DC έχτιζε την Vertigo και αποκτούσε τουλάχιστον ένα καλλιτεχνικό άλλοθι, η Marvel επένδυε σε εξώφυλλα με ολογράμματα και σε άλλα gimmicks που θα έκαναν τα τεύχη της συλλεκτικά. Οι X-men παρά την αποχώρηση του Claremont κυριαρχούσαν και με τους κάπου 15 τίτλους τους κρατούσαν την Marvel στην πρώτη θέση των πωλήσεων ενώ όλοι οι υπόλοιποι χαρακτήρες υπέφεραν από άθλια runs. Ατάλαντοι δημιουργοί και εκδότες, μηδενική έμνευση και ιδέες και μέσα σε όλα προέκυψε και ο κίνδυνος χρεωκοπίας της εταιρείας απο κακοδιαχείρηση.

Την έζησα αυτή την δεκαετία, διάβασα πολλά κόμικς αλλά ξανακοιτώντας απο απόσταση δεν βρίσκω πολλά που να αξίζουν αναφοράς. Αξίζει κάποιος να ασχοληθεί με την Marvel των 90s μόνο από ιστορικής πλευράς είτε σε σχέση με την Image, ή για το το Speculator Boom με τους συλλέκτες. Απο κόμικς λίγα πράγματα. Μια λίστα με τα χειρότερα της δεκαετίας θα είχε μεγαλύτερο ενδιαφέρον αλλά δεν θέλω να είμαι αρνητικός. Σκέφτηκα και βρήκα δύο κόμικς που ξεχωρίζουν από τον υπόλοιπο βούρκο των 90s.


UNTOLD TALES OF SPIDER-MAN by Kurt Busiek and Pat Olliffe
25 issues, 1 trade paperback που μαζεύει μόνο τα 8 πρώτα τεύχη (link)
Ο Busiek είναι ίσως ο μοναδικός σεναριογράφος που ανέδειξε η Marvel στα 90s. Δεν είναι σπουδαίος, αλλά γνώρισε μεγάλη επιτυχία. Όλη η καριέρα βασίζεται σε ένα πράγμα: στον ρετρό τρόπο γραψίματος του. Μέχρι και στην προσωπική του δημιουργία Astro City προσπαθεί να πίασει το στύλ και το ύφος των σουπερηρωικών κόμικς που διάβαζε μικρός. Απλά μην περιμένεις ποτέ κάτι μοντέρνο από τα κόμικς του. Εδώ που σύμφωνα με το concept της σειράς καταπιάνεται με τις early years περιπέτειες του Spider-Man κάνει την καλύτερή του δουλειά για μένα (πάντα θεωρούσα το Marvels υπερτιμημένο). Σε μια τραγική εποχή για τα κόμικς του Spider-Man (Clone Wars και όχι μόνο) αυτή η ρετρό σειρά, φόρος τιμής στις ιστορίες των Lee-Ditko φάνταζε περιέργως φρέσκια σε σχέση με τα υπόλοιπα comics της εταιρείας και έδειξε πως πρέπει να γράφεται σωστά ο χαρακτήρας. Πολύ ευχάριστα τεύχη αν και δεν βρίσκω λόγο γιατί να μην προτιμήσεις να διαβάσεις την original σειρά των 60s...


EARTH X by Jim Krueger, Alex Ross and John Paul Leon
13 issues, 1 trade paperback (link)

Το Earth X είναι βασικά το Kingdom Come (Mark Waid/Alex Ross) εφαρμοσμένο στο Marvel Universe. Η Marvel έχει όμως χαρακτήρες που μου αρέσουν περισσότερο και το Universe της είναι καλύτερα δομημένο για να εφαρμοστεί αυτή η αρχική ιδέα. Το σενάριο αν και "κλέβει" στοιχεία απο πολλά superhero comics του παρελθόντος, είναι πιο ικανοποιητικό απ'ότι περιμένεις (με βάση και την μικρή προυπηρεσία του συγγραφικού διδύμου) και το σκίτσο με εντυπωσίασε. Δίνει μια ιδιαίτερη σκοτεινή ατμόσφαιρα και ταιριάζει περισσότερο στο concept από το να το σχεδίαζε ο Alex Ross. Γενικά μου αρέσει περισσότερο από τα άλλα δύο μεγάλα projects που είχε εμπλακεί ο Ross στα 90s (Marvels, Kingdom Come). Κυλάει κάπως αργά στην αρχή είναι η αλήθεια αλλά όταν έρχεται η κορύφωση σε γεμίζει σε κάθε fanboyστικο επίπεδο. Ακολούθησαν άπειρα sequels στην συνέχεια (Paradise X, Universe X) με τα οποία δεν ασχολήθηκα καθόλου. To Earth X όμως ακόμα το βρίσκω καλό κόμικ.

(Ευτυχώς στα 00s πήγαν λίγο καλύτερα τα πράγματα για την Marvel...)

TOP 5 DC COMICS OF THE 90s.

(Την δεκαετία του ΄80 ο Alan Moore προκάλεσε ένα μικρό big bang στα αμερικάνικα comics και ουσιαστικά έθεσε τις βάσεις για το british invasion που ακολούθησε. Από τους απόγονούς του ξεχωρίζω τον Άγγλο Neil Gaiman, τον Σκωτσέζο Grant Morrison και τον Ιρλανδό Garth Ennis. Τρείς εξαιρετικοί και αγαπημένοι συγγραφείς που μεγαλούργησαν την δεκαετία του '90 στην DC με αποτέλεσμα να κυριαρχούν στην λίστα μου.)

1) THE SANDMAN by Neil Gaiman and Various
75 issues, 10 trade paperbacks (Links 1,2,3,4,5,6,7,8,9,10)

Μέσα στο πλαίσιο ανανέωση/revamp παλιών χαρακτήρων η DC αποδέχεται το proposal του νέου και σχετικά αδοκίμαστου Gaiman. Θέμα του ο άρχοντας των ονείρων Dream και τα υπόλοιπα μέλη της "οικογενείας" του (Endless) που αντιπροσωπεύουν άλλες πτυχές της ανθρώπινης ύπαρξης (Destiny, Death, Desire, Despair, Destruction, Delirium). Προφανώς καμμία σχέση με τον golden age Sandman της DC, η σειρά αρχίζει με οδηγό το Swamp Thing του Moore και τα EC horror comics της δεκαετίας του 50, αλλά ο Gaiman αφήνει την ιστορία να τον παρασύρει και να τον πάει σε εντελώς διαφορετική κατεύθυνση.

Ξεχωριστά και ανεξάρτητα με πρώτη ματιά story arcs, με διαφορετικό artist το κάθε ένα, αλλά η σειρά έχει ενιαίο θέμα και προσανατολισμό. Ο Gaiman γράφει για τη δύναμη και την γοητεία των ιστοριών πάνω μας, αλλά συγχρόνως ακολουθούμε με subtle και ελλειπτικό τρόπο το ταξίδι της προσωπικότητας του Dream και τις μικρές αλλαγές που υφίσταται ο χαρακτήρας του σε μια κρίσιμη περίοδο για τον ίδιον. Μυθολογία, φαντασία, Θεοί με ανθρώπινες αδυναμίες, καθημερινοί άνθρωποι μπλεγμένοι στα παιχνίδια τους. Αριστούργημα. Πως τα κατάφερε ο άτιμος ο Neil έτσι με την πρώτη;

Επηρρέασε, αντιγράφτηκε, κέρδισε επαίνους και θαυμασμό, βελτίωσε το προφίλ των αμερικάνικων κόμικς και σε κάποιο βαθμό άλλαξε και την ιστορία τους. Έχε το υπόψη σου την επόμενη φορά που διαβάζεις ενήλικη σειρά κόμικς με λογοτεχνικά aspirations, ή όταν διαβάζεις μια φιλόδοξη σειρά κόμικς πολλών τευχών αλλά με προδιαγεγραμμένο τέλος στον ορίζοντα, ή ακόμη όταν δεν αγοράζεις τεύχη και περιμένεις να μαζευτεί μια σειρά ολόκληρη σε τόμους για να την βάλλεις στην βιβλιοθήκη σου.

2) PREACHER by Garth Ennis and Steve Dillon
66 issues, 9 trade paperbacks (Links 1,2,3,4,5,6,7,8,9)

Η "μαγιά" του Preacher ήταν η κοινή θητεία των δημιουργών στο Hellblazer. Εκεί κατάλαβαν ότι είναι από τα πιο ταιριαστά δίδυμα σεναριογράφου/σχεδιαστή που υπάρχουν και αποφάσισαν να κάνουν μια δικιά τους creator owned σειρά. Πρωταγωνιστής ένας ιεροκύρηκας από το Texas που η ζωή και οι δυσκολίες της του δίδαξαν να μην ανέχεται μαλακίες απο κανέναν. Ακόμη και από το Θεό. Έτσι όταν η μοίρα φέρνει στο δρόμο του τη μεταφυσική οντότητα ονόματι Genesis, αλλά και στο πλευρό του την πρώην του γκόμενα Tulip και τον μυστηριώδη fun-loving βαμπίρ Cassidy, αποφασίζει να εκμεταλλευτεί μια αναστάτωση στο παράδεισο και να ψάξει να βρεί το Θεό για να τον κάνει να λογοδοτήσει για την ανθρωπότητα.

Μπορεί να σου φαίνεται τραβηγμένη και too much η αρχική ιδέα αλλά μην κρίνεις από την περιγραφή μου. Ο Ennis το χειρίζεται άψογα και εξάλλου η σειρά εστιάζει κυρίως στους χαρακτήρες και σε ανθρώπινες συμπεριφορές και όχι τόσο στο μεταφυσικό. Διαβάζεται σαν ένα μείγμα western και road movie με μπόλικο βρώμικο χιούμορ και βία, όμως έχει τελείως δικό του ύφος. Μια "ακραία" και τολμηρή σειρά, που καταπιάνεται με την πίστη, την φιλία, την ηθική, την Αμερική και διάφορα άλλα θέματα που δεν θα περίμενες ποτέ ότι θα μπορούσαν να ξεπροβάλλουν μέσα από το gore και το take no prisoners attitude της.

3) THE INVISIBLES by Grant Morrison and Various
59 issues, 7 trade paperbacks (Links 1,2,3,4,5,6,7)

Ο μυστικός πόλεμος που διατρέχει όλη την ιστορία της ανθρωπότητας ανάμεσα στις δυνάμεις της τάξης και της υποταγής και τις δυνάμεις του χάους και της ελευθερίας. Ποια πλευρά υποστηρίζεις; Υπόψη ότι μπορεί να μην είναι τόσο αυστηρά διαχωρισμένες όσο νόμιζες. Τρία volumes με ελαφρώς διαφορετικό στύλ το καθένα και με τις εξελίξεις συνεχώς να επιταχύνονται μέχρι να φτάσουμε στην τελική κρίση. Ο Morrison δεν σταματάει για να καταλάβεις, θέλει να νιώσεις την εμπειρία και το παιχνίδι. Ύμνος στην διττή φύση του ανθρώπου ή προπαγάνδα με σκοπό το άνοιγμα του μυαλού μας; Με αυξομειώσεις στο επίπεδο του αλλά πάντα ενδιαφέρον. Περισσότερα στο αφιέρωμα στο Morrison που είχα κάνει.

4) DOOM PATROL by Grant Morrison and Richard Case
45 issues, 6 trade paperbacks (Links 1,2,3,4,5,6)

Το αγαπώ εξίσου με το Invisibles και οριακά δεν κατέλαβε την τρίτη θέση. Οι υπερηρωικές ιδέες του Jack Kirby μπλεγμένες με τον σουρεαλισμό και την τρέλλα. Τα 70s comics του Steve Gerber μπλεγμένα με acid trips των 60ς. Θεωρητικά είναι το μόνο superhero comic της λίστας αλλά στην ανάγνωση σου βγάζει κάτι αρκετά διαφορετικό. Περιέργοι και εμνευσμένοι χαρακτήρες και storylines σε μια σειρά που ξεχειλίζει από δημιουργικότητα, φαντασία αλλά και συναίσθημα. Κλασσικός Morrison αν και πιο ανασφαλής και λιγότερο cocky από όσο ήταν στην συνέχεια της καριέρας του.

5) HITMAN by Garth Ennis and John McCrea
60 issues, 5 trade paperbacks (Links 1,2,3,4,5) που μαζεύουν μόνο την μισή σειρά. Κρίμα γιατί μετά βελτιώνεται και κλείνει πολύ καλά.

To Preacher ήταν τόσο επιτυχημένο που επέτρεπε στον Garth Ennis να αποκτήσει σειρά με δικό του χαρακτήρα στο DC Universe και να κάνει την πλάκα του. Άλλοτε κοροϊδεύει τους σουπερήρωες , άλλοτε διασκεδάζει με χοντροκομμένη βία, άλλοτε το γυρνάει στο σοβαρό και γράφει για πράγματα που ανέκαθεν γούσταρε (πολεμικές ιστορίες, δυνατές φιλίες κ.α). O Tommy Monaghan και η παρέα του μου έχουν μείνει στο μυαλό και δεν θα μπορούσα να τους αφήσω έξω απο αυτή την λίστα.

RUNNER-UPS:

Είναι δύσκολο να συγκρίνεις ολοκληρωμένα runs με μίνι σειρές ή Graphic novels και επειδή πιστεύω οτι μπορεί να αδικήθηκαν κάποια comics μπροστά στην αγάπη μου για τους τρείς αυτούς δημιουργούς της Vertigo, να κάνω μια αναφορά σε άλλα 4 αυτοτελή graphic novels των 90ς απο την DC που δεν χώρεσαν στην πεντάδα, αλλά αξίζει να τα ανακαλύψετε.

-ENIGMA (Peter Milligan/Duncan Fegredo)

Δυστυχώς out of print αυτή τη στιγμή. Κρίμα, αν η DC το είχε σε λίγο μεγαλύτερη εκτίμηση θα μπορούσε να γίνει από τα κλασσικά comics της βιβλιοθήκης της. Υποτιμημένο όσο λίγα που έχουν βγεί από τις δύο μεγάλες εταιρίες. Είναι στο κλίμα της early 90s Vertigo (σουπερήρωες ύπο νέα meta ματιά) στο πνεύμα του Watchmen και του Flex Mentallo (που ακολούθησε χρονικά). Καλογραμμένο και με ωραίο σκίτσο (σπάνιο για early 90s Vertigo). Ο Milligan έγινε γνωστός και με τη σειρά "Shade The Changing Man" στα 90ς αλλά πιστεύω ότι εδώ είναι πιο μεστός.

-HEAVY LIQUID (Paul Pope)

Στα κόμικς του συνδυάζει αρμονικά και τις τρείς μεγάλες σχολές (ευρωπαϊκά, αμερικάνικα και manga). Έκανε για χρόνια την δικιά του σειρά, ονόματι THB (την οποία ακόμη περιμένουμε να την μαζέψει και να την ξαναεκδόσει) καθώς και κάποια αυτοτελή graphic novels (τα περισσότερα out of print, καλύτερο όλων το Escapo). Έξυπνα τον "τσίμπησε" η DC για μια μίνι σειρά επιστημονικής φαντασίας στην Vertigo. Το θεωρώ και σεναριακά και σε σκίτσο την καλύτερη δουλειά του. Το sequel "100%" δεν μου άρεσε τόσο (και ατυχής η επιλογή να είναι ασπρόμαυρο) και το "Batman:Year 100" το βρήκα άσκοπη σπατάλη του ταλέντου του. Ο τύπος μπορεί να κάνει απίστευτα πράγματα, ελπίζω στο μέλλον να τα καταφέρει.

-YOU ARE HERΕ (Kyle Baker)

Άλλο ένα ταλέντο από τα ανεξάρτητα κόμικς που προσέλαβε η DC στα τέλη των 90s. Ο Kyle Baker είχε ήδη δημοσιεύσει το συμπαθητικό "Cowboy Wally Show" και το πολύ καλό "Why I Hate Saturn". Ειδικά το τελευταίο είχε κάνει αίσθηση και είχε λάβει πολύ καλές κριτικές. Το "You Are Here" ήταν το τρίτο του graphic novel, στην Vertigo πια. Παρά τον πρώιμο πειραματισμό με τον ηλεκτρονικό υπολογιστή που "χαλάει" λίγο το σκίτσο του, είναι το αγαπημένο μου κόμικ του. Μια τρυφερή ρομαντική ιστορία με χιούμορ και δράση. Οι καλοί woodyallenικοί διάλογοι που υπήρχαν στο "Why I Hate Saturn" υπάρχουν κι εδώ μαζί με μια πιο slapstick διάθεση. Αδικημένο, θα μπορούσε να βρεί πολύ μεγαλύτερο κοινό. Out of print προς το παρόν.

-GOLDEN AGE (James Robinson/Paul Smith)

Εντάξει, η επιρροή του Watchmen ήταν τεράστια στα αμερικάνικα κόμικς, το ξέρουμε. Άλλο ένα κόμικ που προσπαθεί να του μοιάσει χρησιμοποιώντας τους χαρακτήρες της Golden Age. Έχει κάποια στοιχεία όμως στο σενάριο που τα βρίσκω ακόμη και σήμερα καλά. Ο Robinson έγραφε στα 90s και την σειρά "Starman" που την θυμάμαι για καλή αν και αργότερα έπεσε αισθητά. Δεν την έχω ξαναδιαβάσει από τότε για να πώ με σιγουριά. Συμπαθητικό κόμικ πάντως και ο Paul Smith κάνει φοβερή δουλειά εδώ και το ανεβάζει ένα επίπεδο. Το JSA στον τίτλο τον κολλήσαν αργότερα για λόγους πωλήσεων.

Χμ, γενικά μια πολύ καλή δεκαετία για την DC. Κυρίως χάρη στην χρυσή εποχή της Vertigo βέβαια καθώς δεν θυμάμαι κάποιο κόμικ να ξεχωρίζει από το παραδοσιακό DC Universe (το Kingdom Come ίσως). Για να δούμε και την Marvel σε τρείς μέρες...(Εδώ το αντίστοιχο αφιέρωμα που είχα κάνει για την DC των 00s.)

ΤΟ ONE-PAGE GAG ΤΟΥ ΜΗΝΑ: ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ.

O Max

(κλίκ στην εικόνα για μεγαλύτερο μέγεθος)

...για την φιλοσοφία και την στάση ζωής.

ΤΑ 10 ΠΙΟ ΑΓΑΠΗΜΕΝΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΟΥ DYLAN ΣΕ ΣΤΙΧΟ.

Γιατί κάθε μέρα είναι μια καλή μέρα για να θυμόμαστε τον Bob Dylan. Ο μοναδικός που ανήγαγε το γράψιμο στίχων στο rock σε τέχνη (εκτός από τον Morrissey αλλά αυτό είναι άλλη συζήτηση). Διάλεξα τα καλύτερα τραγούδια του σε στίχο (για μένα) και τα έβαλλα σε σειρά. Πατώντας τον τίτλο διαβάζεις όλους τους στίχους (και ακούς και τα τραγούδια αν κλικάρεις τον player στο πάνω μέρος).

10) ALL ALONG THE WATCHTOWER

"No reason to get excited", the thief he kindly spoke
"There are many here among us who feel that life is but a joke"

Μόλις τρείς στροφές αλλά οι στίχοι κρύβουν τέτοιο αέρα μυστηρίου απο πίσω, που τους θυμάσαι για πάντα.

09) SARA

Staying up for day in the Chelsea Hotel
Writing "Sad-Eyed Lady of the Lowlands" for you.

Αυτοβιογραφική παράκληση προς την γυναίκα του. Η εποχή των "ύμνων" και του έρωτα έχει περάσει. "Μείνε γιατί σε χρειάζομαι".

08) SUBTERRANEAN HOMESICK BLUES

You don't need a weather man
To know which way the wind blows.

Μέσα σε 2,5 λεπτά προσπαθεί να σου προσφέρει όσα περισσότερα tips για την ζωή έχει. Χιουμοριστικά και χρήσιμα ανάμεικτα.

07) BALLAD OF A THIN MAN

There ought to be a law
Against you comin' around

O μορφωμένος και τυπικός κύριος Jones αντιμέτωπος με ερεθίσματα πέρα από όσα έχει διδαχτεί και μπορεί να κατανοήσει.

06) BOB DYLAN'S DREAM

We thought we could sit forever in fun
Our chances really was a million to one.

Τα χρόνια περνούν, οι φιλίες χάνονται, οι αναμνήσεις μένουν. Η αίσθηση αυτή δεν μεταφέρθηκε ποτέ καλύτερα σε τραγούδι.


05) DESOLATION ROW

When you asked me how I was doing
Was that some kind of joke?

Διαβάζεται σαν ένα εμνευσμένο παραμύθι με πρώτη ύλη το lsd αλλά με την τελευταία στροφή παίρνει μια άλλη διάσταση.


04) MASTERS OF WAR

Let me ask you one question
Is your money that good?

Από τα καλύτερα τραγούδια "κοινωνικής καταγγελίας" που έκανε στα 60s. Άμεσο, δυνατό και to the point.


03) DON'T THINK TWICE IT'S ALLRIGHT

We never did too much talking anyway
So don't think twice, it's all right.

"Δεν δουλεύει, μην το ζορίζουμε". Με ένα μείγμα αδιαφορίας και αυτοάμυνας αφήνει μια σχέση πίσω του. Η ζωή είναι μπροστά.


02) THE TIMES THEY ARE A-CHANGIN

Then you better start swimmin'
Or you'll sink like a stone

Έμεινε στις συνειδήσεις ώς επαναστατικό και ύμνος των κινημάτων των 60ς. Αν προσέξεις σου λέει κάτι πολύ απλό. Να έχεις ανοιχτά μάτια σε ό,τι συμβαίνει γύρω σου και να αποδέχεσαι ότι ακόμη και δεδομένα πράγματα μπορούν να αλλάξουν. Είναι φυσική εξέλιξη αλλά και ευκαιρία.


01) LIKE A ROLLING STONE

You never turned around to see the frowns on the jugglers and the clowns
When they all came down and did tricks for you

Μια κοπέλα καλής ανατροφής βρίσκεται εκτός του "περιβαλλοντός" της και βιώνει την σκληρή πλευρά της καθημερινότητας των μη προνομιούχων. Ο κυνικός Dylan δείχνει να το διασκεδάζει αλλά στο τέλος της προσφέρει μια συμβουλή. Όλη αυτή η εμπειρία μπορεί να είναι απελευθερωτική για την ίδια.